Úsh tilde bilim berý

Tuńǵysh Prezıdentimiz N.Á.Nazarbaev Qazaqstan halqyna Joldaýynda «Bilim berý júıesinde úsh tildiń  – memlekettik til retinde qazaq tilin, ultaralyq qatynas tili retinde orys tilin jáne álemdik ekonomıkaǵa úılesimdi kirigý tili retinde aǵylshyn tilin meńgerý  kerek» degen bolatyn.

Bilim berý salasyna úsh tilge úıretýdi engizý qazirgi kezeńde mektepke deıingi uıymdardyń mindetteriniń biri bolyp tabylýda. Mektepke deıingi tárbıe men oqytý mazmunyn jańartýǵa sáıkes mektep jasyna deıingi balalardyń negizgi quzyrettilikterin damytýǵa jáne tereń bilim berýge, sonyń ishinde tildi úıretý múmkindikterin keńeıtýge erekshe nazar aýdarýdamyz. Jańatas qalasyndaǵy mektepke deıingi mekeme áǵnı  «Baldyrǵan» bóbekjaı - balabaqshasynyń basty mindeti Qazaqstannyń jańa azamatyn tárbıeleý. Balabaqshaǵa kelgen kúnderinen bastap balalardyń shetel jáne basqa tilderge degen qyzyǵýshylyqtaryn arttyryp, úshtildilik arqyly tárbıeleýde basty baǵyttardy aıqyndaýda balabaqsha alǵashqy damytý kezeńinde «Balabaqshadaǵy úshtuǵyrly til» jobasyn basshylyqqa alyp keledi. Kelesi damý satysynda balabaqsha ákimshiligi men pedagogtar ujymynyń birlesken «Úsh tilde bilim berý» atty baǵdarlama quryldy. Osy baǵdarlama aıasynda bizdiń baqshada ártúrli is-sharalar ótkizilip jatyr.Mysaly: aı saıyn balalarmen, orys tili jáne aǵylshyn  pán jetekshileri «Ertegi áleminde», beıneleý pán jetekshisi  «Meniń súıikti balabaqsham» sýret kórmesi,  aqparattyq tehnologıa pán jetekshisi  «Jaınaı ber-Qazaqstan» atty is-shara, barlyq top tárbıeshileri tárbıe saǵattardy, dóńgelek ústelderdi, is-sharalardy úsh tilde ótkizýde.

  R.Sarsembaeva, «Baldyrǵan» bóbekjaı-baqshasynyń pán jetekshisi

Latyn álipbıine kóshý-zaman talaby

Latyn álipbıine kóshý – qazaq tiliniń halyqaralyq dárejege shyǵýyna jol ashady. Qazaq tiline kómpúterlik jańa tehnologıalar arqyly halyqaralyq aqparat keńistigine kirigýge tıimdi joldar ashylady. Búgingi tańda kırıllısa jazýyn álemniń 12 memleketi ǵana paıdalanady eken.Al qalǵan memleketterdiń kóbi tolyqtaı latyn álipbıine kóshken.   Túbi bir túrki dúnıesi negizinen latyndy qoldanady. Bizderge olarmen rýhanı, mádenı, ǵylymı, ekonomıkalyq qarym-qatynasty, tyǵyz baılanys-ty kúsheıtýimiz kerek. Ol-tabıǵı is.  Sondaı-aq búginde álemniń ár túkpirinde 5 mıllıonǵa jýyq qazaqtar turatynyn eskersek, solardyń 80 paıyzy latyn álipbıin qoldanatyn kórinedi. Demek, biz bolashaqta latyn álipbıine kósher bolsaq, sol qandastarymyzben jaqyndasa túsemiz. Túsine bilgen qoǵam úshin munyń da mańyzy zor ekenin atap kórsetkim keledi.  Táýelsiz memleketimiz jyldan-jylǵa qaryshtap, ósip-órkendep, otandyq ǵylym-bilim salasy damyp keledi. Qýantarlyǵy búginde mektep shákirtteri daıarlyq synyp, bastaýysh synyptardan-aq aǵylshynsha úırenýde. Jastardyń kóbi aǵylshyn tilin jaqsy meńgerýde. Áleýmettik jelilerde de aǵylshynsha jazatyn jastardyń deni kúnnen-kúnge artýda. Latyn álipbıi soǵan uqsas bolǵandyqtan, kóp keshikpeı kópshilik arasynda keń taralyp, aýqymy keńeıe túsetinine senimdimin. Sondyqtanda latyn álipbıine kóshýden qorqýǵa esh negiz joq dep oılaımyn.

Сіздің аймағыңыздың жаңалықтары